Niepełnosprawność i Rehabilitacja
Instytut Pracy i Spraw Socjalnych

nr 4 2018


.

ZAGROŻENIE WYPALENIEM ZAWODOWYM WŚRÓD TERAPEUTÓW ZAJĘCIOWYCH PRACUJĄCYCH Z OSOBAMI Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ
dr BOGUMIŁA BOBIK
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Streszczenie:

Artykuł porusza problem zagrożenia wypaleniem zawodowym w środowisku terapeutów zajęciowych pracujących z osobami z niepełnosprawnością intelektualną. Badania przeprowadzono w warsztatach terapii zajęciowej, wykorzystując sondaż diagnostyczny i technikę ankiety. Pozwoliło to na określenie indywidualnych, środowiskowych i organizacyjnych zagrożeń wypaleniem zawodowym. Badania wskazywały na najczęściej występujące składniki wypalenia zawodowego. Nakreśliły kierunki indywidualnych działań zapobiegających temu zjawisku.

Słowa kluczowe: terapia zajęciowa, wypalenie zawodowe, terapeuta zajęciowy, profesja społeczna
FUNKCJONOWANIE SPOŁECZNE DOROSŁEJ OSOBY Z ZESPOŁEM DOWNA – STUDIUM PRZYPADKU
KAMILA BUBAŁA
Jonatan – niepubliczna szkoła podstawowa z kształceniem specjalnym w Bielsku Białej
PIOTR GIEREK
Akademia Ignatianum w Krakowie
Streszczenie:

Osoby z zespołem Downa doświadczają wielu trudności związanych z funkcjonowaniem w życiu społecznym. Stąd niezbędna jest stymulacja tych osób m.in. pod względem rozwoju psychoruchowego, rehabilitacji, działalności edukacyjnej i pomocy pedagogicznej.

W artykule przedstawiono studium indywidualnego przypadku dorosłej osoby z zespołem Downa, przebywającej w Środowiskowym Domu Samopomocy (ŚDS) w Knurowie. Zastosowano technikę obserwacji, wywiadu i analizy dokumentów. Problemy poruszane w badaniach koncentrowały się na: zachowaniach przystosowawczych osoby z zespołem Downa, jej funkcjonowaniu w grupie, w różnych środowiskach społecznych, a także zweryfikowaniu, czy uczestnictwo we wczesnych formach rewalidacji wpływa na jej funkcjonowanie społeczne. Ponadto w badaniach przeanalizowano formy i metody wykorzystywane przez terapeutów w procesie rewalidacji osoby z obniżoną sprawnością intelektualną oraz zależności pomiędzy stosowanymi formami i metodami oddziaływania rewalidacyjno-wychowawczego a rozwojem ich umiejętności funkcjonalnych.

Przeprowadzone badania wykazały, że zachowania przystosowawcze są niewystarczające, by osoba z zespołem Downa funkcjonowała samodzielnie w niektórych aspektach życia społecznego. Funkcjonowanie takiej osoby w różnych grupach społecznych jest zależne od wielu czynników i sytuacji, a zatem trudne do jednoznacznego zdefiniowania. Wcześniejsze formy edukacji mają korzystny wpływ na zdobywanie nowych kompetencji psychomotorycznych i społecznych. Formy i metody wykorzystywane przez terapeutów uzależnione są głównie od potrzeb osoby z zespołem Downa, a umiejętności psychomotoryczno-społeczne są nabywane przede wszystkim poprzez zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze. Osoby z zespołem Downa potrzebują akceptacji ze strony otoczenia, ponieważ wpływa to na jakość ich zachowań przystosowawczych. Istotna jest też chęć poznania i zrozumienia przez społeczeństwo tych osób, gdyż ma to wpływ na pomyślność ich rewalidacji i jakość funkcjonowania.

Słowa kluczowe: niepełnosprawność intelektualna, Downa, upośledzenie umysłowe
GOTOWOŚĆ DO UDZIELANIA WSPARCIA UCZNIOWI Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ WE WSPÓLNEJ PRZESTRZENI KLASY SZKOLNEJ
prof. dr hab. MARIA CHODKOWSKA
Uniwersytet im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
dr hab. ZDZISŁAW KAZANOWSKI
Uniwersytet im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
Streszczenie:

Poznanie sytuacji edukacyjnej dzieci z niepełnosprawnością w szkołach ogólnodostępnych wymaga diagnozowania wielu aspektów. Do najważniejszych – ze względu na rozwój więzi ze środowiskiem społecznym – należą badania relacji interpersonalnych między uczniami z niepełnosprawnością i uczniami pełnosprawnymi. Artykuł prezentuje wyniki analizy gotowości pełnosprawnych rówieśników do udzielania wsparcia uczniowi z niepełnosprawnością intelektualną we wspólnej przestrzeni klasy szkolnej. W badaniach uczestniczyło 401 uczniów uczęszczających do szkół ponadgimnazjalnych. Do zgromadzenia wyników badań wykorzystano Skalę Gotowości Integracyjnej. Stwierdzono, iż wyraźnie większa gotowość do udzielania wsparcia uczniowi z niepełnosprawnością intelektualną cechuje dziewczęta niż chłopców. Poza tym okazało się, iż uczniowie, którzy w swojej edukacji szkolnej mieli bezpośrednie kontakty z rówieśnikami z niepełnosprawnością intelektualną, charakteryzują się niższą gotowością do udzielania wsparcia w porównaniu z młodzieżą, która takich kontaktów nie miała. Zdiagnozowaną niechęć do udzielania wsparcia należy traktować jako istotną przeszkodę w rozwoju edukacji inkluzyjnej.

Słowa kluczowe: wsparcie, gotowość integracyjna, edukacja inkluzyjna
WYKLUCZENIE SPOŁECZNE KOBIET Z RDZENIOWYM ZANIKIEM MIĘŚNI (SMA)
KAROLINA GNIAZDOWSKA
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
Streszczenie:

W artykule przedstawiono problem funkcjonowania osób z niepełnosprawnościami w życiu społecznym i wykluczenia społecznego kobiet z rdzeniowym zanikiem mięśni (SMA). Pierwsza część zawiera zwięzłe omówienie wykluczenia społecznego ze wskazaniem na podwójne wykluczenie kobiet z niepełnosprawnościami. W dalszej części zaprezentowano krótką charakterystykę SMA oraz wybrane wyniki badań prowadzonych przez autorkę w formie przykładowych wypowiedzi kobiet z tym schorzeniem na temat obszarów wykluczenia społecznego i działań, które – ich zdaniem – wspierałyby inkluzję społeczną. W podsumowaniu ujęto wnioski, zwracając uwagę na obszary wykluczenia społecznego, na które kobiety z SMA są szczególnie wrażliwe, oraz przedstawiono proponowane przez nie działania mające na celu zapobieganie temu zjawisku.

Słowa kluczowe: niepełnosprawność, kobieta, SMA, rdzeniowy zanik mięśni, wykluczenie społeczne, wielokrotne wykluczenie
ASPIRACJE I PLANY ŻYCIOWE MŁODZIEŻY GIMNAZJUM INTEGRACYJNEGO
dr EWA JAGLARZ
Akademia Ignatianum w Krakowie
dr JACEK SIKORSKI
Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Streszczenie:

Prezentowany artykuł stanowi próbę ukazania aspiracji i planów życiowych młodzieży z ostatnich klas gimnazjum integracyjnego. Znajomość wspomnianej problematyki wydaje się być szczególnie istotna ze względu na podejmowanie przez młodzież w tym okresie życia pierwszych decyzji odnoszących się do przyszłości. Uczniowie na tym etapie zaczynają snuć plany, stawiać sobie cele, które chcieliby realizować zgodnie z własnymi oczekiwaniami. Głównym celem badań było poznanie ich aspiracji oraz planów życiowych. Posłużono się metodą sondażu diagnostycznego. Uzyskane dane empiryczne wskazują na to, iż badana młodzież snuje plany na przyszłość. W planowaniu przyszłego życia kierują się wewnętrznymi wartościami, marzeniami i aspiracjami. Najważniejszym źródłem wartości w ocenie badanych jest drugi człowiek, rodzina, jak również dobrze płatna praca. Natomiast najważniejszym czynnikiem umożliwiającym realizację własnych planów i zamierzeń życiowych są zdolności oraz umiejętności, a także własna pracowitość. W ocenie badanej młodzieży wartością nadrzędną, o którą należy zabiegać w życiu, jest szczęście rodzinne.

Słowa kluczowe: aspiracje, gimnazjum integracyjne, młodzież, plany życiowe
ATOPOWE ZAPALENIE SKÓRY — OBJAWY, PROFILAKTYKA I LECZENIE
AGNIESZKA MAZUR
Aldemed Centrum Medyczne w Zielonej Górze
Streszczenie:

W dzisiejszych czasach atopowe zapalenie skóry (AZS) stanowi coraz poważniejszy i powszechniejszy problem dermatologiczny i socjologiczny. Atopia uważana jest za chorobę cywilizacyjną. Diagnozuje się ją głównie w krajach wysoko rozwiniętych i u rasy białej. Na początku XX wieku chorobę tę stwierdzono u procenta populacji, obecnie na atopię cierpi ok. 1/3 ludności.

Pomimo stale udoskonalanych metod leczenia nie udało się odnaleźć idealnego leku, a mechanizm choroby nadal nie został do końca rozpoznany. W pracy została opisana choroba, jej objawy kliniczne i diagnostyka. Opisano również sposoby jej leczenia i wnioski, jakie należy wyciągnąć.

Słowa kluczowe: atopowe zapalenie skóry, atopia, zapalenie skóry
LECZENIE ODLEŻYN ZA POMOCĄ FIZYKOTERAPII
AGNIESZKA MAZUR
Aldemed Centrum Medyczne w Zielonej Górze
Streszczenie:

Odleżyny, rany przewlekłe, stanowią ogromny problem medyczny. Obok zakażeń szpitalnych są jednym z najpoważniejszych powikłań występujących u pacjentów hospitalizowanych i długotrwale unieruchomionych. Nieleczone, niosą za sobą olbrzymie ryzyko powikłań, które mogą prowadzić nawet do śmierci chorego. Leczenie odleżyn jest trudne; wymaga dużo czasu i systematyczności. Od lat szuka się skutecznej metody ich zapobiegania i leczenia. Metody fizykalne powinny być nieodzownym elementem ich leczenia. W artykule zostały opisane odleżyny, stopnie zaawansowania, schematy i sposoby ich leczenia.

Słowa kluczowe: przewlekłe rany, odleżyny, fizykoterapia
WSPARCIE SPOŁECZNE A SAMOOCENA MŁODZIEŻY Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ WZROKOWĄ
JOANNA SZCZEBLEWSKA
Streszczenie:

Tło/teza: W pracy poruszono problem dotyczący wsparcia społecznego i samooceny młodzieży z niepełnosprawnością wzrokową. We wstępie dokonano analizy obu zjawisk ze zwróceniem uwagi na ich znaczenie w okresie młodzieńczym. Zamiar badawczy analiz własnych dotyczył ustalenia różnic i podobieństw we wsparciu i samoocenie u adolescentów niewidomych i słabowidzących oraz ich pełnosprawnych rówieśników, ponadto sprawdzenia charakteru zależności pomiędzy wsparciem a samooceną w obu grupach.

Metoda: W badaniach posłużono się metodą sondażu diagnostycznego, techniką ankiety oraz następującymi narzędziami: Skalą Samooceny M. Rosenberga, Kwestionariuszem Wsparcia Społecznego NSSQ J. S. Norbeck oraz kwestionariuszem ankiety własnej konstrukcji. Przebadano łącznie 60 osób, po 30 adolescentów z każdej grupy – podstawowej i porównawczej.

Rezultaty: Jeśli chodzi o otrzymywane wsparcie społeczne, to młodzież z niepełnosprawnością wzrokową uzyskała istotnie niższy wynik od pełnosprawnych rówieśników. Jej sieć wsparcia społecznego jest również uboższa, w większym zakresie reprezentują ją rodzice, w przypadku młodzieży pełnosprawnej – przyjaciele. Co do samooceny to młodzież z niepełnoprawnością wzrokową uzyskała nieznacznie niższy wynik niż adolescenci z grupy porównawczej, jednak różnica nie była istotna. Zależności pomiędzy wsparciem społecznym a samooceną młodzieży z niepełnosprawnością wzrokową i młodzieży pełnosprawnej nie były istotne statystycznie.

Wnioski: Badania nie potwierdziły zakładanej hipotezy mówiącej o istnieniu pozytywnej zależności pomiędzy wsparciem społecznym a samooceną badanej młodzieży.

Słowa kluczowe: wsparcie społeczne, młodzież słabowidząca, samoocena, młodzież niewidoma, niepełnosprawność wzrokowa